ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಅನೇಕ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಮಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾಗುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸರವನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೃತಕ ಮಾಗುವಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾವು, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಪಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಸಪೋಟ ಮುಂತಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಗುವ ಮೊದಲು ಕೊಯ್ದು, ನಂತರ ಕೃತಕವಾಗಿ ಹಣ್ಣಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹಣ್ಣುಗಳು “ಎಥಿಲಿನ್” ಎಂಬ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಅನಿಲದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಮಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಹಣ್ಣುಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಹಣ್ಣಿನ ಉತ್ಪಾದಕರು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಮಾಗಿಸಲು ಕೃತಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೃತಕ ಮಾಗುವಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯತೆ
ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಕೃತಕ ಮಾಗುವಿಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಹಣ್ಣುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಗಿದ ನಂತರ ಮೃದುವಾಗಿ ಬೇಗನೆ ಹಾಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಲಿತ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಕೊಯ್ದು, ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಗಿಸುವುದು ವ್ಯಾಪಾರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಹಣ್ಣುಗಳ ಶೆಲ್ಫ್ ಲೈಫ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಹ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮಾಗಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನಗಳು
ಕೃತಕ ಮಾಗುವಿಕೆಗೆ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹೊಗೆಯಾಡಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿತ ರಾಸಾಯನಿಕವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಸಿಟಿಲಿನ್ ಅನಿಲವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕವು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಎಥಿಲಿನ್ ಅನಿಲ ಬಳಕೆ. ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಎಥಿಲಿನ್ ಅನಿಲವನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡೇ ಮಾಗುತ್ತವೆ.
ಕೃತಕವಾಗಿ ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
ಕೃತಕವಾಗಿ ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಸಹಜವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಕ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕಾಂಡ ಮಾತ್ರ ಹಸಿರಾಗಿರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಮಳ ಮತ್ತು ರುಚಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.
ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಎಥಿಲಿನ್ ಸಮಯ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನ
ಹಣ್ಣು | ಎಥಿಲಿನ್ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ | ಮಾಗಿಸುವ ತಾಪಮಾನ | ಆರ್ದ್ರತೆ |
ಬಾಳೆಹಣ್ಣು | 24–48 ಗಂಟೆಗಳು | 15–18°C | 90–95% |
ಮಾವು | 24–48 ಗಂಟೆಗಳು | 20–22°C | 90–95% |
ಪಪಾಯಿ | 24–48 ಗಂಟೆಗಳು | 20–25°C | 90–95% |
ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಬಳಸಿ ಮಾಗಿಸಿದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ತಲೆಸುತ್ತು, ವಾಂತಿ, ಗಂಟಲು ಸಮಸ್ಯೆ, ಚರ್ಮದ ತೊಂದರೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕೃತಕವಾಗಿ ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪೋಷಕಾಂಶದ ಮೌಲ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು.
ಗ್ರಾಹಕರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯಗಳು
- ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಅಂಗಡಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ.
- ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮೊದಲು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆಯಿರಿ.
- ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಕಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಸಹಜ ಗುರುತುಗಳಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಡಿ.
- ಅತಿಯಾದ ಹೊಳಪು ಅಥವಾ ಏಕರೂಪ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ.
- ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ.
ಸಾರಾಂಶ
ಕೃತಕ ಮಾಗುವಿಕೆ ಹಣ್ಣಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾಗಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸುರಕ್ಷಿತ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಗ್ರಾಹಕರು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು ಸೇವಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಮಾಗಿದ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.








