ರೈತ ಮಣ್ಣನ್ನು ಉಳಿಸದಿದ್ದರೆ ನಾವೆಲ್ಲ ಮಣ್ಣು ತಿನ್ನಬೇಕಾದೀತು, ಹಾಗೆಯೇ ಸೈನಿಕ ದೇಶ ಕಾಯದಿದ್ದರೆ ನಾವೆಲ್ಲ ಮಣ್ಣು ಸೇರಬೇಕಾದೀತು” ಎಂಬ ಮಾತು ಎಷ್ಟು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಹಿಂದೆ ಮೌನವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವಿ ಜೇನು ಹುಳುಗಳು. ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮನುಕುಲದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲೂ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವ ಜೇನು ಹುಳುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಜವಾದ ಪರೋಪಕಾರಿ ಜೀವಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.
ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ Albert Einstein ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಜೇನು ಹುಳುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾದರೆ ಮನುಕುಲವೂ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಕ್ರಿಯೆ. ಜೇನು ಹುಳುಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ಹೂವಿಗೆ ಮಕರಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಾಗ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಫಲಧಾರಣೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಜೇನು ಹುಳುಗಳ ಪಾತ್ರ ಅನನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಜೇನು ಹುಳುಗಳ ದೇಹರಚನೆಯೇ ಅವುಗಳ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳ ದೇಹವನ್ನು ತಲೆ, ಎದೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆ ಎಂದು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಕೆಲಸಗಾರ ಹುಳುಗಳ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಂಯುಕ್ತ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಸರಳ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದು ಬೆಳಕು, ಬಣ್ಣ ಹಾಗೂ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ತಲೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಕುಡಿಮೀಸೆಗಳು ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಬಾಯಿಯ ಭಾಗಗಳು ಮಕರಂದವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಪರಾಗವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿವೆ.
ಎದೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜೋಡಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಜೋಡಿ ಕಾಲುಗಳಿವೆ. ರೆಕ್ಕೆಗಳ ವಿಶೇಷ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸಗಾರ ಹುಳುಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ಮಕರಂದ ಮತ್ತು ಪರಾಗ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಗೂಡಿಗೆ ತಂದು ಜೇನು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಜೇನು ಹುಳುಗಳ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣವೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ತ್ಯಾಗ ಮನೋಭಾವ. ಕೆಲಸಗಾರ ಹುಳುಗಳು ಅಪಾಯದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ವಿಷದ ಮುಳ್ಳಿನಿಂದ ಚುಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಚುಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಅವುಗಳ ವಿಷಗ್ರಂಥಿ ಮತ್ತು ನರಗಳು ಕಿತ್ತುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನೇ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಈ ಗುಣ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ ಕೆಲಸಗಾರ ಹುಳುಗಳು ಮೇಣ ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಸುಂದರವಾದ ಷಡ್ಭುಜಾಕಾರದ ಗೂಡನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕೋಶಗಳು ಕಡಿಮೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ರಾಣಿ ಹುಳು ಮತ್ತು ಮರಿಹುಳುಗಳ ಪೋಷಣೆ, ಗೂಡಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಆಹಾರದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಕೆಲಸಗಾರ ಹುಳುಗಳು ವಿಶೇಷ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಆಹಾರ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದರೆ ದುಂಡಾಕಾರದ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ದೂರವಿದ್ದರೆ ವಿಶೇಷ ಆಕಾರದ ನೃತ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಇತರೆ ಹುಳುಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂವಹನ ಕ್ರಮ ಅವುಗಳ ಸಂಘಟಿತ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾರಾಂಶ
ಹೀಗೆ ಜೇನು ಹುಳುಗಳು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಕಲ್ಯಾಣದ ಜೊತೆಗೆ ಮನುಕುಲಕ್ಕೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೇನು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಮೂಲ್ಯ ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ. ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಪರೋಪಕಾರವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಜೇನು ಹುಳುಗಳನ್ನು ನಿಜಕ್ಕೂ “ತ್ಯಾಗಮಯಿ ಜೀವಿಗಳು” ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ.
